Zato što
stariji uvek imaju prednost.
A nakon ovog malog podsećanja na
obligatorne uzuse etikecije, vreme je da pređemo i na ono po suštinsko pospešenje demokratske kontrole organa vlasti mnogo bitnije pitanje - na iznalaženje pravno moguće solucije jednog objektivno postojećeg juridičkog problema vezanog za kontrolu vlasti od strane običnog građanina.
Elem, dragi moj g. Alexey, čini mi se da postoji savršeno ostvarivi modalitet za prevazilaženje problema odsustva postojanja statusa oštećenog.
On bi se ogledao u potpuno ostvarivom obligatornom autentičnom tumačenju (Ratio legis) titularnog ovlašćenja nominalnog subjekta athezionog postupka. O čemu se radi?
Oštećeni je nominalno svako lice čije je neko lično ili imovinsko pravo povređeno ili ugroženo krivičnim ili prekršajnim delom počinioca. Oštećeni, kao što smo to već utvrdili, ima određena prava koja se odnose na gonjenje okrivljenog za krivično ili prekršajno delo kojim je on oštećen, kao i određena prava koja se odnose na imovinsko-pravna potraživanja koja proizlaze iz samog čina krivičnog ili prekršajnog dela. Saobrazno tome, usled izvršenja krivičnog ili prekršajnog dela može nastati i imovinsko-pravni zahtev
oštećenog prema
okrivljenome.
I upravo ovde počiva mogućnost za svakog punoletnog građanina da stekne status
oštećenog i time pravo da participira u postupku protiv službenog lica koje je počinilo objektivni prekršaj.
Sasvim je, naime realno moguće dokazati postojanje Uštrba koji pravni subjekat (građanin) trpi nad svojim pravno zaštićenim dobrom.
A uštrb se zove periculum sortis – objektivno postojeći i infinitezimalno odredivi rizik od kapitalnog gubitka.
Naša pravna teorija (praksu ostavimo po strani da ne bi morali grke suze da lijemo!) je izgleda zaboravila da se pod štetom čija se naknada može zahtevati od strane oštećenog čak i po osnovu athezionog postupka u okviru prekršajnog ili krivičnog postupka, podrazumeva ne samo
damnum emergens (stvarno pretrpljena šteta) i
lucrum cessans (izmakla dobit), već i
periculum sortis (rizik od kapitalnog gubitka).
Pitanje statistički merljive odredivosti rizika od gubitka života ili sticanja trajnog invaliditeta zbog nečijeg nečinjenja (propust davanja signala za skretanje od strane u javni saobraćaj uključenog policajca u službenom vozilu)
predstavlja matematički savršeno dokazivu vrednost.
Implementacijom ovog pravnog instrumenta bi svako nepobitniim dokazima potvrđeno postojanje evidentnog prekršaja počinjenog od strane službenog lica bilo nužan i dovoljan uslov za
Actio quivis ex populo, kojom bi bilo koji građanin tražeći zaštitu javnog interesa zbog trpljenja objektivno odredivog rizika od kapitalnog gubitka bio u prilici da zatraži auktornu legitimaciju tužioca.
Što bi po istinski demokratsku kontrolu organa vlasti bilo nedvojbeno korisno.
