Toponimi Sente

Toponimi Sente

Postod branko » 27 Feb 2012, 22:20

Koje to Donjegradsko groblje?
Sve naše nevolje dolaze otuda što nismo spremni da umremo od gladi.
Korisnikov avatar
branko
Globalni moderator
 
Postovi: 10536
Pridružio se: 08 Dec 2010, 17:14

Re: In memoriam

Postod Bibliotekar » 27 Feb 2012, 23:10

Ono pored vežbališta bivše kasarne JNA, a neposredno iza parkinga senćanskog vašarišta. Gornjegradsko je pak ono pored „Žitoprometa”.
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: In memoriam

Postod Upravnik » 27 Feb 2012, 23:27

To tzv. Donjegradsko je Katoličko groblje, a tzv. Gornjegradsko bi trebalo da bude samo Gradsko?
Не бојим се од вражјега кота,
нека га је ка на гори листа,
но се бојим од зла домаћега".
Korisnikov avatar
Upravnik
SiteAdmin
 
Postovi: 2371
Pridružio se: 08 Dec 2010, 00:54

Re: In memoriam

Postod Bibliotekar » 28 Feb 2012, 00:14

Gospodo, ovo je tematski niz koji se zove In memoriam, a ne Toponimi Sente. Nemam ništa protiv da u forumskom sektoru Varošarije otvorimo zaseban tematski niz na tu temu, ali smatram da nije u redu da ovaj zaista sadržinski uzorito primeren tematski niz narušavamo totalnim lokalističkim efemeralijama. Pokušaću da ukratko, bez skeniranih topografskih karata, rekapituliram ovo pitanje, u nadi da će to biti dovoljno da razreši sve Vaše dileme.

1) Nazivi senćanskih lokalnih toponima kapitalno su u dosadašnjoj istoriji grada bili menjani u 5 navrata: 1865, 1911, 1921, 1945. i 1997. godine - u gotovo savršenom skladu sa kapitalnim društveno-istorijskim preobražajima koji su Vam dobro poznati iz opšte istorije.

2) Na zvaničnoj karti grada iz 1865. ucrtano je ukupno 5 grobalja. Saobrazno oficijelno izdatoj karti grada iz 1911. koju je načinio geodeta Karolj Sevenji(Szövényi Károly) groblje o kojem je ovde reč nosi uobičajeni mađarski toponimski naziv Donjegradsko groblje (zvanični mađarski naziv toponima: Alsóvárosi temető), budući da je utemeljeno 1850. godine, u epohi kada su geomorfološki deskriptivi (delovi grada nose nazive po svojim geografskim odlikama) bili popularni i uobičajeni kao imenitelji lokalnih toponima, a što je jedna od karakteristika cele tadašnje Ugarske, pa tako Donjegradska groblja imamo po gotovo svim naseobinama tadašnje Kraljevine Mađarske (taj naziv je izuzetno čest npr. i u Hrvatskoj).

Njegove staze popločane su opekom 1879, a Kapela je na njemu podignuta početkom 1903, kada su dobrostojeći veleposednici Antal Kalmar i supruga mu Ana (rođena Zaboš) podigli kapelu kao večno počivalište za članove njihove porodice. Kapela je osvećena 2. novembra 1903. na Dan mrtvih od strane senćanskog protoprezvitera Menjherta Erdujheljija, a za dan održavanja Mise - blagodarnice određen je Dan Sv. Ane, pa se od tada u upotrebi nalazi i eklezijalni naziv Groblje Sv. Ane.

3) Revitalizacijom tzv. građanske (čitaj: K. und K.) tradicije nakon tzv. „raskida sa komunističkom prošlošću”, mnogim javnim lokalitetima i toponimima Sente su odlukama Skupštine opštine na demokratski način, apsolutnom većinom glasova tadašnjih odbornika, vraćeni nazivi koje su isti imali u periodu koji je prethodio 1918. godini, pa je tako vraćen u oficijelnu upotrebu i naziv Donjegradsko groblje za navedeni lokalitet.

U istinitost navedene tvrdnje možete se uveriti ako pogledate i današnji anons dnevnog lista na mađarskom jeziku „Mađar So” koji govori o ispraćaju prof. dr Ištvana Selija, a koji je dostupan ovde:

http://magyarszo.com/fex.page:2012-02-28_Vegso_bucsu_a_Tanar_Urtol.xhtml

Iščitavajući ga videćete da se u zvaničnoj upotrebi nalazi naziv „Donjegradsko groblje”.

Nadam se da će ova kratka elaboracija pitanja biti dovoljna za otklanjanje svih nedoumica vezanih za isto. ;)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod Upravnik » 28 Feb 2012, 10:38

A šta je sa Gornjegradskim grobljem? :-\
Не бојим се од вражјега кота,
нека га је ка на гори листа,
но се бојим од зла домаћега".
Korisnikov avatar
Upravnik
SiteAdmin
 
Postovi: 2371
Pridružio se: 08 Dec 2010, 00:54

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 28 Feb 2012, 17:56

Gornjegradsko groblje je oformljeno 1851. godine, a u upotrebi je od 1853. – praktično paralelno sa Donjegradskim.

Osnovni razlog za njihovo uspostavljanje predstavljalo je širenje grada, a potom i izgradnja železničke pruge, koja je iziskivala izmeštanje do tada postojećeg Katoličkog groblja koje je bilo oformljeno 1772. od strane katoličkog prezvitera Salaija nakon katastrofalnog požara koji je zadesio grad 1769, a koje je pak bilo locirano van tadašnjeg gradskog područja, neposredno iza sadašnje ulice Stevana Knićanina, sa osom prostiranja prema Subotičkom putu.

Ovo bivše centralno gradsko groblje je usled širenja grada bilo zatvoreno za upotrebu još 1865, ali mu je poslednji udarac zapravo zadalo postavljanje železničke pruge, budući da su preliminarni radovi na njenom postavljanju otpočeli 1885. Postavljanjem trase pruga je, naime, dostizanjem oboda samog groblja, a shodno intenciji države da ista poseduje vicinalni karakter potiskog konektivnog ogranka pružne magistrale Subotica – Novi Sad, nužno morala da zaokrene na jug prema Bečeju, pa je tako i presecanje groblja kolosekom postalo neminovno. Zato je 1892. ono i definitivno izmešteno, pruga prema Bečeju je u potpunosti trasirana, a preostalo područje groblja je nakon izmeštanja zemnih ostataka onih na njemu počivajućih pak isparcelisano na katastarske površi u ukupnoj veličini od 4 jutra i 1584 kvadratna hvata, preorano i izdeljeno kao gradsko građevinsko zemljište.

Naravno, usled svega navedenog je stvorena i preka potreba za iznalaženjem novih pogrebnih lokaliteta, pa su tako otvorena dva nova groblja, koja su takođe bila dislocirana van tadašnjeg gradskog područja - Gornjegradsko i Donjegradsko.

Na prvom od njih – Gornjegradskom – podignutom pored negdašnje gradske ciglane ( a na mestu na kojem se danas neosredno pored ranžirnog koloseka teretne železničke stanice nalazi benzinska pumpa „Jugopetrol” (pardon: sada se već zove „NIS-Petrol”!), prva sahrana upriličena je 11. januara 1853, kada je sahranjen izvesni Janoš Danji, koji je umro u svojoj 56. godini.

Imate li još nekih dodatnih pitanja, poštovana gospodo, ili će ovaj kratak eleborat biti dovoljan? :)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod Upravnik » 28 Feb 2012, 19:47

Imate li još nekih dodatnih pitanja, poštovana gospodo, ili će ovaj kratak eleborat biti dovoljan?


Imamo, naravno.

Da li je tačno da je tzv. Gornjegradsko groblje do pre nekoliko godina bilo Katoličko, te da je, ne znam čijom odlukom, preimenovano u Gradsko?
Не бојим се од вражјега кота,
нека га је ка на гори листа,
но се бојим од зла домаћега".
Korisnikov avatar
Upravnik
SiteAdmin
 
Postovi: 2371
Pridružio se: 08 Dec 2010, 00:54

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 28 Feb 2012, 21:38

Nije tačno. Jedino senćansko groblje koje je i oficijelno imalo naziv Katoličko groblje je upravo ono koje je već bilo pomenuto u prethodnom napisu, a koje je definitivno ukinuto 1892. godine.

Nedoumice oko posleratnog imena Gornjegradskog groblja najverovatnije potiču iz 1944. godine, kada je to groblje i zvanično bilo preuzeto od strane Skupštine grada, a koja ga je proglasila za Opšte groblje (na mađarskom: Köztemető).

Naime, 1923. pojavila se potreba za proširenjem groblja, što je i bilo odobreno 1928. od strane Gradskog veća dodavanjem 3 jutra zemlje ukupnoj grobljanskoj površini. Problem je nastao zbog toga što je istovremeno dato i odobrenje za širenje područja tzv. Dobrovoljačke kolonije, čime je faktičko proširenje toga groblja bilo svedeno na pojas širine 3,5 m. Da bi stvar poprimila još neugodnije konotacije, počev od 1935. registrovane su i oficijelno podnete žalbe građana tadašnjem Gradskom veću, u kojima se protestovalo zbog toga što domaće životinje usled nedostatka ograde groblja konstatno pohode isto i devastiraju onde opstojeće memorijalne grobne zasade i cvetne leje.

Gradsko veće je nameravalo da preuzimanjem vlasničkih prava nad grobljem od rimokatoličke crkvene opštine investira posredstvom novouspostavljenog Grobljanskog fonda 36 hiljada pengova u modernizaciju groblja, ali je do faktičkog podizanja grobljanske ograde i trajnog rešenja prethodno pomenutog problema došlo tek 1965. godine, dok je savremena mrtvačnica (a ne grobna kapela!) na tom groblju podignuta tek 1970. godine. ;)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod Upravnik » 28 Feb 2012, 22:40

Ah, hvala na ovako iscrpnim odgovorima.
Zadržavam pravo da postavim, u vrlo bliskoj budućnosti, još neka pitanja vezana za neke objekte razastrte diljem senćanskog atara, s obzirom da vidim da imamo dobro potkovanog topografskog istoričara-amatera.

:ymhug:
Не бојим се од вражјега кота,
нека га је ка на гори листа,
но се бојим од зла домаћега".
Korisnikov avatar
Upravnik
SiteAdmin
 
Postovi: 2371
Pridružio se: 08 Dec 2010, 00:54

Re: Toponimi Sente

Postod Maja Radonjić » 21 Jan 2013, 11:01

"Istoričara-amatera" L-)
Što se mrči kada kovat' nećeš, što zbor kupiš kad zborit' ne smiješ...
Korisnikov avatar
Maja Radonjić
 
Postovi: 156
Pridružio se: 11 Dec 2010, 16:36

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 21 Jan 2013, 16:12

Oh, ta ne brini ti Majo zbog tog minornog atributa sa blago pežorativnim prizvukom. Istorijska nauka je, naime, tokom proteklih vekova bila umnogome istinski obogaćena zahvaljujući kapitalnim naučnim doprinosima osoba koje po profesiji uopšte nisu bile istoričari, niti su pak stekle ikakvu stručnu naobrazbu u navedenoj oblasti. Primera je bezbroj, ali navedimo samo neke od najkarakterističnijih.

Da nije bilo istoričara-amatera Žana Froasara, po zanimanju trgovca, činovnika i pesnika, istorija Srednjeg veka verovatno nikada ne bi bila poznata potonjim pokoljenjima. Vekovima već Froasarove „Hronike” predstavljaju pojam istorijskog izvornika vezanog za tzv. „viteški period” evropske istorije, bez kojeg istorija Francuske i Britanije u XIV veku apsolutno ne bi mogla ni da bude napisana.

Možemo pomenuti ovde i Sesila Edvarda Čestertona (da, rođenog brata znamenitog engleskog pisca Džilberta Kejta Čestertona!), koji je po profesiji bio novinar i politički komentator, no čije je delo „Istorija SAD” postalo službeni udžbenik na Oksfordu! Poznavaoci kažu da uzorita savršenost narativne stilistike navedenog udžbenika još uvek nije prevaziđena (literarni dar očito nije bio limitiran samo na neke članove porodice!).

A šta tek da kažemo npr. o našem savremeniku, Andreju Vitaljeviču Korotajevu, doktoru antropoloških i matematičkih nauka bez ikakvog formalnog obrazovanja u oblasti istorije, koji je pak apsolutnom unikalnošću svog naučnog genija podario istorijskoj nauci pravi naučni biser od neprocenjivog značaja oličen u Kliodinamici – matematičko-analitičkom modelu socijalnih, demografskih, evolucionih i istorijskih dinamika, koji je rezultirao apsolutno unikatnim i neporecivim istoriografskim doprinosom u oblasti analize porekla Islama.

Kao što se iz izloženog da videti, draga moja Majo, amateri itekako mogu da daju originalan i istinski validan naučni doprinos Istoriji kao nauci. Žalosno je što se u ovom savremenom dobu počesto zaboravlja osnovna premisa naučnog istraživanja, po kojoj se pri vrednovanju originalnog doprinosa uvek mora analizirati faktički sadržaj predmetnog doprinosa, a ne formalno-pravni status lica koje je svojim trudom i svojim umećem doprinos ostvarilo.

Uostalom, priseti se Tesle. Njegov primer je više nego poučan. :)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod branko » 21 Jan 2013, 17:09

A Pera?
Sve naše nevolje dolaze otuda što nismo spremni da umremo od gladi.
Korisnikov avatar
branko
Globalni moderator
 
Postovi: 10536
Pridružio se: 08 Dec 2010, 17:14

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 21 Jan 2013, 17:41

On je naš zavičajni Froasar. :)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod branko » 21 Jan 2013, 19:30

Kroasan?
Sve naše nevolje dolaze otuda što nismo spremni da umremo od gladi.
Korisnikov avatar
branko
Globalni moderator
 
Postovi: 10536
Pridružio se: 08 Dec 2010, 17:14

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 21 Jan 2013, 20:43

Froasar, ljupki naš forumski Briošu.

Slika

:)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod branko » 22 Jan 2013, 13:44

A šta je froasar?
Sve naše nevolje dolaze otuda što nismo spremni da umremo od gladi.
Korisnikov avatar
branko
Globalni moderator
 
Postovi: 10536
Pridružio se: 08 Dec 2010, 17:14

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 22 Jan 2013, 15:27

Zaslužni istoričar-amater koji je svojim delom zadužio istoriju Evrope.

Slika

Žan Froasar (1337-1405)
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta

Re: Toponimi Sente

Postod branko » 23 Jan 2013, 00:22

Slika
Sve naše nevolje dolaze otuda što nismo spremni da umremo od gladi.
Korisnikov avatar
branko
Globalni moderator
 
Postovi: 10536
Pridružio se: 08 Dec 2010, 17:14

Re: Toponimi Sente

Postod Bibliotekar » 23 Jan 2013, 01:36

I like a sneaky little ol' under-handed weasle like you, boy. Pay attention son:



I gotta straighten this lad out. Thing like this could warp his mind for life...
Acriter et Fideliter!
Slika
Korisnikov avatar
Bibliotekar
Globalni moderator
 
Postovi: 4123
Pridružio se: 09 Dec 2010, 05:41
Lokacija: Senta


Povratak na VAROŠARIJE

Ko je OnLine

Korisnici koji su trenutno na forumu: Nema registrovanih korisnika i 1 gost